Υγρό στο αυτί

Το υγρό στο αυτί, γνωστό και ως εκκριτική ωτίτιδα, είναι μία από τις πιο συχνές παθήσεις στην παιδική ηλικία. Μελέτες δείχνουν ότι περίπου το 90% των παιδιών θα εμφανίσουν υγρό στο αυτί τουλάχιστον μία φορά μέχρι τα 10 τους χρόνια. Ωστόσο, η πάθηση δεν αφορά μόνο τα παιδιά· αρκετοί ενήλικες αντιμετωπίζουν το ενοχλητικό αίσθημα «βουλώματος» στο αυτί.

Πώς δημιουργείται το υγρό στο αυτί

Η συγκέντρωση υγρού στο αυτί συνδέεται κυρίως με τη δυσλειτουργία της ευσταχιανής σάλπιγγας. Πρόκειται για έναν σωλήνα που συνδέει την κοιλότητα του μέσου ωτός με το πίσω μέρος της μύτης (ρινοφάρυγγα) και βοηθά στην εξίσωση της πίεσης και την αποστράγγιση υγρού. Όταν η σάλπιγγα δεν λειτουργεί σωστά, δημιουργείται αρνητική πίεση στο αυτί και συσσωρεύεται υγρό στους γύρω ιστούς.

Συμπτώματα

Η εκκριτική ωτίτιδα συνήθως δεν προκαλεί έντονο πόνο. Τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία:

• Βαρηκοΐα: Στα παιδιά μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά και την εκπαίδευση, ενώ οι ενήλικες συχνά αναφέρουν βουλωμένα αυτιά και δυσκολία στην ακοή.

• Δυσκολίες στην ομιλία: Η παρατεταμένη παρουσία υγρού σε βρέφη μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του λόγου.

• Προδιάθεση για οξεία μέση ωτίτιδα: Το υγρό που παραμένει μπορεί να μολυνθεί βακτηριακά.

• Εμβοές και στιγμιαίο πόνο: Σχετίζονται με μεταβολές πίεσης.

• Μακροχρόνιες επιπτώσεις: Σε σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο τύμπανο ή ανάπτυξη χολοστεατώματος.

Τι μπορεί να προκαλέσει υγρό στο αυτί

Διάφοροι παράγοντες αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης υγρού στο αυτί:

• Στα παιδιά: Η μικρότερη και πιο οριζόντια ευσταχιανή σάλπιγγα, οι συχνές ρινικές λοιμώξεις και τα κρυολογήματα αυξάνουν την πιθανότητα απόφραξης.

• Αλλεργίες: Η φλεγμονή από αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να μπλοκάρει τη σάλπιγγα.

• Περιβαλλοντικοί παράγοντες: Ο καπνός του τσιγάρου και άλλοι ερεθιστικοί παράγοντες.

• Λοιμώξεις: Ιγμορίτιδα και λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού.

• Μεταβολές πίεσης: Απότομες αλλαγές, όπως κατά την προσγείωση αεροσκάφους ή την κατάδυση.

• Υπερτροφία αδενοειδών (κρεατάκια): Η διόγκωσή τους μπορεί να μπλοκάρει τη σάλπιγγα.

• Ανατομικές ανωμαλίες: Σε περιπτώσεις υπερωιοσχιστίας ή συνδρόμου Down.

• Όγκοι στο ρινοφάρυγγα: Σπάνια, μπορεί να προκαλέσουν απόφραξη.

Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται από τον ειδικό ωτορινολαρυγγολόγο και περιλαμβάνει:

• Λήψη ιστορικού: Περιγραφή των συμπτωμάτων από τον ασθενή ή τους γονείς.

• Ωτομικροσκόπηση: Έλεγχος για φυσαλίδες αέρα, θολό τύμπανο ή υγρό πίσω από το τύμπανο.

• Τυμπανόγραμμα: Εκτίμηση της ελαστικότητας του τυμπανικού υμένα.

• Ακουόγραμμα: Έλεγχος του επιπέδου ακοής για πιθανή βαρηκοΐα αγωγιμότητας.

Αντιμετώπιση

Η αρχική θεραπεία είναι συντηρητική:

• Πλύσεις μύτης με φυσιολογικό ορό ή ειδικά ρινικά διαλύματα

• Ρινικά κορτιζονούχα σπρέι

• Ασκήσεις ευσταχιανής σάλπιγγας (π.χ. μάσηση τσίχλας, φούσκωμα μπαλονιών)

• Χορήγηση κορτιζόνης από το στόμα σε επίμονες περιπτώσεις ενηλίκων

Αν τα συμπτώματα παραμένουν, μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση:

• Μυριγγοτομή: Μικρή παρακέντηση του τυμπανικού υμένα για παροχέτευση υγρού.

• Τοποθέτηση σωληνίσκων αερισμού: Διατηρούν ανοικτή την οπή και επιτρέπουν φυσιολογικό αερισμό για 9–12 μήνες.

• Αφαίρεση αδενοειδών εκβλαστήσεων: Στις περιπτώσεις που τα υπερτροφικά κρεατάκια μπλοκάρουν τη σάλπιγγα, κυρίως σε παιδιά.

Συμπέρασμα

Το υγρό στο αυτί συνήθως δεν προκαλεί έντονο πόνο, αλλά η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα στα παιδιά, για να αποφευχθούν προβλήματα στην ανάπτυξη του λόγου και στη μάθηση. Η επίσκεψη στον ειδικό ωτορινολαρυγγολόγο εξασφαλίζει σωστή διάγνωση και την κατάλληλη θεραπεία.