Ίλιγγος – Ζάλη

Ο ίλιγγος αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα για το οποίο επισκέπτονται οι ασθενείς τον ωτορινολαρυγγολόγο. Πρόκειται για την ψευδή αίσθηση κίνησης, είτε του ίδιου του ατόμου είτε του περιβάλλοντος, ενώ στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κίνηση. Οι ασθενείς συχνά τον περιγράφουν ως:

• Αίσθηση ότι περιστρέφεται το δωμάτιο γύρω τους

• Αστάθεια κατά την όρθια στάση ή βάδιση

• Αίσθηση κίνησης σαν να βρίσκονται σε βάρκα

• Φόβος πτώσης

• Ζάλη ή αίσθημα βάρους στο κεφάλι

Ο ίλιγγος διακρίνεται σε δύο βασικές κατηγορίες:

1. Περιφερικός ίλιγγος: Προκαλείται από βλάβες στο έσω αυτί, τον λαβύρινθο ή το αιθουσαίο νεύρο που συνδέει το αυτί με τον εγκέφαλο.

2. Κεντρικός ίλιγγος: Προέρχεται από διαταραχές στον εγκέφαλο, κυρίως στην παρεγκεφαλίδα, η οποία ρυθμίζει την ισορροπία και τον συντονισμό των κινήσεων.

Αιτίες Περιφερικού Ιλίγγου

Στις περισσότερες περιπτώσεις (≈90%) ο περιφερικός ίλιγγος οφείλεται σε:

• Καλοήθης Παροξυσμικός Ίλιγγος Θέσεως (BPPV): Οφείλεται στη μετακίνηση των ωτολίθων μέσα στον λαβύρινθο. Προκαλεί σύντομο περιστροφικό ίλιγγο με αλλαγές θέσης του κεφαλιού.

• Νόσος Meniere: Χαρακτηρίζεται από επεισόδια ιλίγγου, εμβοές (βουητό στο αυτί) και προοδευτική βαρηκοΐα.

• Λαβυρινθίτιδα ή Αιθουσαία Νευρίτιδα: Οξεία φλεγμονή του λαβυρίνθου ή του αιθουσαίου νεύρου με ξαφνική εμφάνιση έντονου ιλίγγου.

Αιτίες Κεντρικού Ιλίγγου

Οι κυριότερες αιτίες περιλαμβάνουν:

• Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο

• Όγκοι στην παρεγκεφαλίδα

• Ημικρανία

• Σκλήρυνση κατά πλάκας

Συμπτώματα που απαιτούν άμεση αξιολόγηση

Ορισμένα συμπτώματα μπορεί να υποδηλώνουν σοβαρή παθολογία και πρέπει να διερευνηθούν άμεσα:

• Ξαφνικός ίλιγγος χωρίς σχέση με την κίνηση της κεφαλής

• Συνύπαρξη νευρολογικών συμπτωμάτων (π.χ. αδυναμία, καταβολή)

• Ίλιγγος με κώφωση χωρίς ιστορικό νόσου Meniere

Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται από εξειδικευμένο ωτορινολαρυγγολόγο και περιλαμβάνει:

• Λήψη ιστορικού: Καταγραφή της φύσης, διάρκειας και έντασης των συμπτωμάτων.

• Έλεγχος νυσταγμού: Παρατήρηση περιοδικών κινήσεων των οφθαλμών που υποδηλώνουν ίλιγγο.

• Έλεγχος ισορροπίας: Απλές δοκιμασίες όπως Romberg και Unterberger.

• Δοκιμασία Dix-Hallpike: Κύρια εξέταση για την αναγνώριση του BPPV.

• Ακοολογικός έλεγχος: Ακοόγραμμα, τυμπανόγραμμα και ακουστικά αντανακλαστικά για αξιολόγηση του έσω αυτιού και του ακουστικού νεύρου.

• Απεικονιστικός έλεγχος: Μαγνητική ή αξονική τομογραφία εγκεφάλου ή λιθοειδών οστών, όταν κριθεί απαραίτητο.

Αντιμετώπιση

Η θεραπεία του ιλίγγου εξαρτάται από την αιτία του:

• Ξεκούραση και φαρμακευτική υποστήριξη: Αντιεμετικά, αντιισταμινικά, βενζοδιαζεπίνες.

• Νόσος Meniere: Μπορεί να χορηγηθούν και διουρητικά.

• Καλοήθης Παροξυσμικός Ίλιγγος Θέσεως: Ειδικοί χειρισμοί (Epley) που επανατοποθετούν τους ωτολίθους στην φυσιολογική τους θέση.

• Αντιμετώπιση υποκείμενης παθολογίας: Θρόμβωση, όγκοι ή άλλες νευρολογικές παθήσεις αντιμετωπίζονται κατά περίπτωση.

Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή καθοδήγηση από τον ωτορινολαρυγγολόγο εξασφαλίζουν την αποτελεσματική αντιμετώπιση του ιλίγγου και την αποφυγή επιπλοκών.