Εμβοές (Βουητό στο αυτί)
Οι εμβοές, ή αλλιώς βουητό στο αυτί, χαρακτηρίζονται από την αντίληψη ήχων εντός του αυτιού ή γενικότερα στο κεφάλι, χωρίς να προέρχονται από εξωτερική πηγή. Η κατάσταση αυτή αποτελεί κοινό πρόβλημα, με συχνότητα εμφάνισης περίπου 15–20% στον γενικό πληθυσμό, και συχνά συνδέεται με υποκείμενες καταστάσεις όπως η ηλικιακή βαρηκοΐα, τραυματισμοί στο αυτί ή κυκλοφορικές διαταραχές.
Εκδήλωση των εμβοών
Οι ήχοι που αντιλαμβάνεται ο ασθενής μπορεί να έχουν διάφορες μορφές, όπως:
Βουητό
Σφύριγμα
Κουδούνισμα
Ήχους τύπου τζιτζικιών
Παράσιτα παρόμοια με ραδιοφωνική εκπομπή
Ήχους «κλικ»
Η ένταση, η συχνότητα και η διάρκεια των ήχων ποικίλλουν, ενώ μπορούν να εμφανιστούν είτε σε ένα είτε και στα δύο αυτιά, συνεχόμενα ή διαλείπουσα, σταθερά ή παλμικά.
Κατηγορίες εμβοών
Υποκειμενικές εμβοές:
Αποτελούν την πιο συχνή μορφή, οι ήχοι γίνονται αντιληπτοί μόνο από τον ασθενή και σχετίζονται με βλάβες στο εξωτερικό, μέσο ή έσω αυτί, διαταραχές στα ακουστικά νεύρα ή δυσλειτουργία περιοχών του εγκεφάλου που επεξεργάζονται τον ήχο.
Αντικειμενικές εμβοές:
Σπάνιες, μπορεί να γίνουν αντιληπτές και από τον γιατρό κατά την εξέταση και οφείλονται σε παθολογικές καταστάσεις των αιμοφόρων αγγείων, μυϊκούς σπασμούς ή ανωμαλίες στα ακουστικά οστάρια.
Συχνές αιτίες
Οι εμβοές μπορεί να εμφανιστούν ή να επιδεινωθούν από διάφορους παράγοντες:
Συσσώρευση κυψελίδας στο αυτί, η οποία εμποδίζει την κανονική μετάδοση του ήχου.
Ηλικιακή βαρηκοΐα, συχνή μετά τα 60 έτη.
Έκθεση σε έντονο ήχο, είτε βραχείας είτε μακράς διάρκειας.
Βλάβη στα τριχωτά κύτταρα του έσω αυτιού, που μετατρέπουν τις ηχητικές δονήσεις σε ηλεκτρικά σήματα προς τον εγκέφαλο.
Δυσλειτουργία της ευσταχιανής σάλπιγγας.
Σύνδρομο Meniere: συνδυασμός εμβοών, βαρηκοΐας και ζάλης.
Ωτοσκλήρυνση, δηλαδή ακινητοποίηση του αναβολέα στο μέσο αυτί.
Προβλήματα στην κροταφογναθική άρθρωση.
Ακουστικό νευρίνωμα, καλοήθης όγκος στο ακουστικό νεύρο.
Συστηματικές παθήσεις όπως υπέρταση, αναιμία, υποθυρεοειδισμός, διαβήτης, αλλεργίες.
Τραυματισμοί κεφαλής ή λαιμού.
Επιπλέον, κατανάλωση καφεΐνης, αλκοόλ, κάπνισμα, κόπωση και άγχος μπορούν να επιδεινώσουν τις εμβοές.
Φάρμακα που επιδεινώνουν τις εμβοές
Ορισμένες φαρμακευτικές αγωγές μπορούν να προκαλέσουν ή να εντείνουν τις εμβοές, μεταξύ των οποίων:
Ασπιρίνη και άλλα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη
Τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά
Ορισμένα αντιβιοτικά
Διουρητικά
Αντικαρκινικά φάρμακα όπως μεθοτρεξάτη και σισπλατίνη
Ανθελονοσιακά φάρμακα (π.χ. χλωροκίνη, κινίνη)
Διάγνωση
Η αξιολόγηση των εμβοών γίνεται από ωτορινολαρυγγολόγο και περιλαμβάνει:
Ακουόγραμμα: Εκτίμηση της ακοής και τυχόν βλαβών στο αυτί.
Απεικονιστικός έλεγχος: Μαθηματική ή αξονική τομογραφία, αν χρειαστεί.
Ωτομικροσκόπηση: Εξέταση του αυτιού με οπτικό μικροσκόπιο.
Τυμπανόγραμμα και ακουστικά αντανακλαστικά: Έλεγχος λειτουργίας μέσου αυτιού και ακουστικών οσταρίων.
Αντιμετώπιση
Η θεραπεία εξαρτάται από την υποκείμενη αιτία. Σε περιπτώσεις όπως η συσσώρευση κυψελίδας, η αντιμετώπιση της αιτίας οδηγεί σε βελτίωση των εμβοών. Όταν οι εμβοές συνδέονται με βλάβες του κοχλία, μπορεί να παραμείνουν, αλλά μπορούν να μειωθούν με μέτρα όπως:
Χρήση ακουστικών βαρηκοΐας σε περίπτωση απώλειας ακοής
Αποφυγή έντονου θορύβου και χρήση ωτασπίδων
Ρύθμιση έντασης ήχου σε μουσική και τηλεόραση
Αποφυγή μπατονέτας
Υγιεινή διατροφή και άσκηση για προστασία του καρδιαγγειακού συστήματος
Αναπροσαρμογή φαρμακευτικής αγωγής
Περιορισμός καφεΐνης, αλκοόλ, καπνίσματος και αλατιού
Μείωση άγχους και χρήση τεχνικών ηχοκάλυψης ή απαλή μουσική
Συμπληρώματα ή φαρμακευτικά σκευάσματα υπό καθοδήγηση ιατρού
Οι εμβοές μπορεί να μειώνουν σημαντικά την ποιότητα ζωής και να προκαλούν ψυχολογική επιβάρυνση. Η έγκαιρη αξιολόγηση από εξειδικευμένο ωτορινολαρυγγολόγο είναι κρίσιμη για την αναγνώριση πιθανών σοβαρών παθήσεων και την αποτελεσματική αντιμετώπιση των συμπτωμάτων.
